Seriyi kaçırdın mı? Suçluluk yerine esneklik

Bir alışkanlığa başladığında ilk haftalar kolay gider. Sonra bir gün unutursun, ertesi gün yorgunsundur ve zincir kopar. Çoğu insan bu noktada "Zaten yapamıyorum" der ve bırakır. Oysa bırakmaya götüren şey kaçırılan gün değil, kaçırılan günün ardından gelen suçluluk duygusudur.

"21 günde alışkanlık" efsanesi

Sık duyulan bir söz vardır: bir alışkanlık yirmi bir günde oturur. Bu sayının bilimsel bir dayanağı zayıftır. Londra'da yapılan ve yaklaşık yüz kişiyi izleyen bir araştırmada (Lally ve arkadaşları), yeni bir davranışın otomatikleşmesi ortalama 66 gün sürdü. Süre kişiden kişiye çok değişti: yaklaşık 18 günden 254 güne kadar uzanan bir aralık görüldü. Yani herkesin hızı farklıdır ve sabit bir "sihirli sayı" yoktur.

Bir günü kaçırmak neyi değiştirir?

Aynı araştırmanın en rahatlatıcı bulgularından biri şuydu: Tek bir fırsatı kaçırmak, alışkanlığın oturma sürecine belirgin bir zarar vermedi. Önemli olan, kaçırdıktan sonra devam etmekti. Bu, kusursuz zincirler yerine geri dönebilmenin değerli olduğunu gösterir.

Suçluluk ve devam etme

Kendine sert davranmanın motivasyon sağladığını düşünebiliriz, ama çoğu zaman tersi olur. Suçluluk, o davranışı hatırlatan her şeyden kaçınmaya yol açar. Alışkanlığı düşündükçe huzursuz oluruz ve uygulamayı, defteri ya da spor ayakkabısını görmek bile rahatsız eder. Hataya karşı nazik olan kişi ise geri dönmeyi daha kolay bulur.

Kaçırdığın günden sonra beş adım

• Olguyu not et, yargılama. "Dün yapmadım" demek yeterlidir. Kendini suçlamana gerek yok.
• Nedenini bir kez sor. Unuttun mu, yorgun muydun, hedef çok mu büyüktü? Cevabın bir bilgidir.
• Hedefi küçült. Dün on beş dakika yapamadıysan bugün iki dakika dene.
• Telafi etmeye çalışma. İki günün işini birden yapmak çoğu zaman ikinci bir tükenmişlik yaratır.
• Hemen bugün başla. Yarına bırakmak, kaçırılan günü üç güne çıkarabilir.

Esnek seri fikri

Kendime Söz'ün serisi bu yüzden esnektir: haftada bir kaçırdığın gün serini bozmaz. Takip ekranındaki yıllık kadranda kaçırılan günler kırmızı ya da "başarısız" olarak işaretlenmez, yalnızca soluk bir çentik olarak kalır. Bakışın, eksiklere değil, yaptıklarına yönelsin diye.

Önemli olan zinciri kırmamak değil, zincire geri dönebilmektir.

Bir günü kaçırdıysan, bugün küçük bir şeyle başlaman yeterli. Günün sözünü oku ve "Okudum"a bas.