Kendine söz vermek: küçük ve somut olduğunda işe yarar

Yılbaşında verilen sözlerin çoğu şubata kadar unutulur. Bunun nedeni genellikle irade eksikliği değildir. Söz, tutulamayacak kadar büyük ya da belirsiz verilmiştir. "Daha sağlıklı olacağım" bir niyettir, bir söz değildir. Neyi, ne zaman, ne kadar yapacağın belli olmadığı için bir gün sonra bile tutup tutmadığını anlayamazsın.

İyi bir söz neye benzer?

Kendine verdiğin söz, bir arkadaşına verdiğin söz kadar net olmalıdır. Arkadaşına "Seni yarın akşam altıda arayacağım" dersin, "Bir ara görüşürüz" demezsin. Aynı netliği kendine de göstermek gerekir. İyi bir sözün dört özelliği vardır.

• Küçüktür. Bir gün içinde tamamlanabilir. "Kitabımı bitiriyorum" yerine "Bugün on sayfa okuyorum."
• Somuttur. Tutup tutmadığını bir bakışta anlarsın. "Daha çok hareket ediyorum" yerine "Öğle arasında on dakika yürüyorum."
• Senin kontrolündedir. Sonuca değil, davranışa bağlıdır. "Terfi alıyorum" yerine "Her cuma bir iş çıktısını yöneticimle paylaşıyorum."
• Gerçekçidir. En kötü gününde bile yapabileceğin kadar küçüktür.

"En kötü gün" testi

Bir söz verirken kendine şunu sor: Yorgun, aceleci ve keyifsiz olduğum bir günde bunu yapabilir miyim? Cevap hayırsa sözü küçült. Harika bir günde yapabileceğin bir şeyi değil, sıradan bir günde yapabileceğin bir şeyi söz ver. Küçük bir söz tutmak, büyük bir sözü bırakmaktan çok daha fazla güven kazandırır.

Sözü yazıya dökmek

Aklında duran bir niyet kolayca şekil değiştirir. Yazılmış bir cümle ise sabittir. Sözünü bir kâğıda ya da bir not uygulamasına yaz, "ben" diliyle ve şimdiki zamanla: "Her sabah işe başlamadan önce önceliğimi bir cümleyle yazıyorum." Şimdiki zaman, sözü bir hedef olmaktan çıkarıp bir alışkanlık gibi hissettirir.

Söz tutmanın küçük ritüeli

Sözü tuttuğunda bunu fark etmek önemlidir. Büyük bir kutlama gerekmez. Bir işaret koymak, bir kutuyu doldurmak ya da kısa bir "tamam" demek yeterlidir. Bu küçük onay, beynin yaptığın şeyi "işe yaradı" diye kaydetmesine yardım eder ve ertesi gün başlamayı kolaylaştırır.

Tutamadığın gün ne olur?

Bir gün sözü tutamayabilirsin. Bu sözün yanlış olduğunu değil, o günün zor olduğunu gösterir. Kendine sert davranmak devam etmeyi kolaylaştırmaz, zorlaştırır. Bunun yerine şunu sor: Söz çok mu büyüktü, zamanlama mı yanlıştı, yoksa gün mü olağandışıydı? Gerekiyorsa sözü küçült, yarın aynı yerden devam et.

Küçük ve tutulan bir söz, büyük ve unutulan bir sözden daha çok işe yarar.

Kendime Söz'ün Bugün ekranındaki "tek adım" bölümü tam olarak bunun için var: günün sözünü okuyup, o gün için tek bir küçük eylem seçersin. Yapınca bir dokunuşla işaretlersin, yapmadıysan ertesi gün yeniden denersin.